
دروس مهندسی پلیمر
دروس پایه
ریاضیات عمومی 1 و 2 فیزیک عمومی 1و 2 و آزمایشگاه برنامه نویسی کامپیوتر کارگاه عمومی شیمی آلی 1 و 2 و آزمایشگاه .
از آن رو که رشته مهندسی پلیمر نیاز به دانش شیمی دارد دروس شیمی ارایه شده
در این رشته نسبت به رشته هایی مانند مهندسی مکانیک برق عمران بیشتر و
جامع تر است .
دروس اصلی
دروس اصلی رشته مهندسی پلیمر با دروس اصلی رشته مهندسی شیمی ارتباط نزدیکی
داشته در اکثر موارد دقیقا مشابه یکدیگر هستند که در ذیل به معرفی آن می
پردازیم :
مبانی مهندسی برق و آزمایشگاه : آشنایی با موتور ها و ژنراتور ها و قطعات
مدارهای الکتریکی و الکترونیکی به همراه کار عملی در آزمایشگاه .
موازنه انرژی و مواد : طبق قوانین بقای ماده و انرژی میزان کل مواد و انرژی
در جهان ثابت ست . در درس موازنه انرژی و مواد با توجه به این قوانین
محاسبات مربوط به انرژی و مواد جا به جا شده در یک فرآیند انجام می شود .
ترمودینامیک مهندسی : به مباحثی پیرامون انرژی داخلی مواد و نیز کار و انرژی مصرف شده می پردازد .
شیمی پلیمریزاسیون : اصول مربوط به عملیات پلیمریزاسیون در این درس مطرح می
گردد . دانشجویان با مواد پلیمری خواص آنها و روشهای پلیمریزاسیون و حالت
های مختلف این روش ها آشنا می شوند .
مکانیک سیالات : با توجه به اینکه بیشتر مواد مورد استفاده در واکنش
پلیمریزاسیون و نیز عملیات انجام شده بر روی مواد توسط مواد سیال صورت می
پذیرد شناخت رفتار و عملکرد آنها در اثر نیروهای وارد برای دانشجویان ضرورت
دارد .
انتقال حرارت : روش های انتقال گرما و حرارت محاسبات مربوط به میزان حرارت
جا به جا شده و نحوه طراحی سیستم لازم برای آن از مطالب عمده این درس است .
انتقال جرم : در اثر واکنش های شیمیایی یا تماس فیزیکی دو ماده با یکدیگر
احتمال جا به جا شدن و حرکت مواد از یک ماده به سمت ماده دیگر وجود دارد .
در این درس بر اساس قوانین بقای جرم و قوانین حرکت ذرات جامد ( قانون فیک )
، موارد فوق محاسبه می گردند .
عملیات واحد : این درس در حین ارایه مطالب انتقال جرم و طراحی سیستم های
انتقال جرم مطرح می شود . در این درس به انواع سیستم های تماسم موادر در
حالت های مختلف مانند : گاز با گاز ، گاز با مایع ، مایع با مایع یا جامد و
... توجه شده است و علاوه بر این نحوه محاسبه و طراحی سیستم های جدا کردن
مواد از یکدیگر نیز مطرح می شود .
کنترل فرآیندها : این درس که تا حدودی به رشته مهندسی برق نزدیک است بر
اساس سیستم های کنترل بوده اصول مربوط به نحوه کنترل فرآیند های مختلف را
مورد بررسی قرار می دهد .
اقتصاد و طرح مهندسی : پس از طراحی یک واحد شیمیایی ، مهمترین بحث جهت به
اجرا گذاشتن ساخت آن واحد اقتصادی بودن آن است . در این درس ضمن مطالعه
اصول اقتصاد محاسبات اقتصادی و برآورد هزینه ها بررسی می شود .
نقشه کشی صنعتی : آشنایی با اصول ترسیم قطعات و ماشین آلات . دروس تخصصی گرایش صنایع پلیمر
رئولوژی پلیمرها : سیالات از جهت خواص و عکس العمل در برابر نیروی وارد به
آنها به گروه تقسیم می شوند گروه اول سیالات نیوتنی نامیده می شوند و گروه
دوم سیالات غیر نیوتنی نام دارند . درس مکانیک سیالات ، روابط خواص سیالات
نیوتنی را بررسی می کند . از آن رو که پلیمر ها جز سیالات غیر نیوتنی هستند
در درس رئولوژی روابط خواص سیالات غیر نیوتنی از جمله پلیمر ها مورد بررسی
قرار می گیرد .
مهندسی الاستومر : برخی از مواد در اثر نیروی وارد به آنها تغییر شکل داده
پس از برداشتن نیرو مجددا به حالت اولیه خود بر می گردند به این مواد
الاستومر یا لاستیک می گوییم برخش عمده ای از مواد پلیمری دارای خاصیت
الاستومری هستند که از جمله آنها می توان به تایرهای اتومبیل واشرهای
لاستیکی و للرزه گیرهای اتومبیل اشاره کرد مهندسین پلیمر با گذراندن این
درس ضمن آشنا شدن با این گونه مواد با نحوه طراحی فرمولاسیون و ترکیب صحیح
لاستیکها همچنین با فرآیندهای ساخت ، پخت و شکل دهی الاستومر ها آشنا می
شوند .
مهندسی پلاستیک : در مقابل لاستیکها گونه دیگری از مواد پلیمری وجود دارند
که بر اثر اعمال نیرو تغییر شکل می دهند و اگر میزان نیروی وارد شده بیش از
حد مقاومت آنها باشد دیگر با حذف نیرو به حالت اولیه خود باز نمی گردند .
به این مواد پلاستیک می گویند . انواع مواد پلاستیکی را می توانیم در اطراف
خود مشاهده کنیم . در این درس دانشجویان ضمن اشنایی با این مواد و خواص
آنها با نحوه تهیه پخت پلاستیکها آشنا می شوند .
تکنولوژی کامپوزیتها : گاهی پلیمر ها به تنهایی خواص مطول را برای هدف مورد
نظر ندارند . در این گونه مواقع با اضافه کردن مواد خاصی شرایط مطلوب حاصل
می شود کامپوزیتها موادی هستند که از ترکیب فیزیکی یک یا چند ماده به
پلیمر ها حاصل می گردند . از این گونه مواد می توان به فایبر گلاسها اشاره
کرد در این درس دانشجویان با انواع کامپوزیتها روشهای ساخت و خواص فیزیکی و
مکانیکی آنها آشنا می شوند .
تکنولوژی و خواص فیزیکی الیاف : الیاف که عمدتا به صورت مصنوعی ساخته می
شوند گاهی دارای منابع طبیعی بوده از الیاف طبیعی ساخته می شوند و گاهی از
مواد شیمیایی به دست می آیند . در این درس دانشجویان ضمن آشنایی با انواع
الیاف پلیمری خواص و نحوه ساخت آنها را نیز فرا می گیرند .